Binatbat na Tanso


Natagpuan sa isang buhanginan ng Barangay Wawa, Lumban, Laguna noong 1989 ang isang binatbat na tanso na may sukat na 8 x 12 pulgada . Nagpasalinsalin ito sa iba’t-ibang mangagalakal ng mga antigong bagay hangang sa nabili ito ng Pambansang Museo ng Pilipinas.  Inskripsyon ng Binatbat na Tanso ng Laguna (IBTL) o “Laguna Copperplate Inscription” ang ipinangalan dito ng nasabing institusyon.

Ang Vocabulario de Lengua Tagala na isinulat ni Pedro de San Buenaventura O.F.M. ay ginamit ni William Henry Scott upang buuin muli ang teknolohiya at kulturang Tagalog noong ika-16 na siglo.  Gamit ang katulad na pamamaraan ni Scott, nasilip ang lipunan at kultura ng Tagalog noong ika-10 siglo batay sa nakasaad sa IBTL.  Sa loob ng dalawampung taon, ang Inskripsyon ng Binatbat na Tanso ng Laguna ay binigyan ng bahagyang kahulugan gamit ang Malayik, Sinaunang Java o kahit na ang Sinaunang Balines datapwat hindi tayo nahandogan ng tiyak na pagpapakahulugan.  Sa pamamagitan lamang ng lubos na paggamit ng Vocabulario de Lengua Tagala ni San Buenaventura,  nakalooban tayo ng tahas na pagsasalin ng Inskripsyon sa Binatbat na Tanso ng Laguna.